Passage 1
ContentsText
हरिः ॐ ॥ देवा ह वै भगवन्तमब्रुवन्नधीहि भगवन्ब्रह्मविद्याम् ।
स प्रजापतिरब्रवीत्सशिखान्केशान्निष्कृत्य विसृज्य यज्ञोपवीतं
निष्कृत्य पुत्रं दृष्ट्वा त्वं ब्रह्मा त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कार-
स्त्वमोङ्कारस्त्वं स्वाहा त्वं स्वधा त्वं धाता त्वं विधाता त्वं
प्रतिष्ठाऽसीति वदेत् । अथ पुत्रो वदत्यहं ब्रह्माहं यज्ञोऽहं
वषट्कारोऽहमोंकारोऽहं स्वाहाहं स्वधाहं धाताहं
विधाताहं त्वष्टाहं प्रतिष्ठास्मीति ।
तान्येतान्यनुव्रजन्नाश्रुमापातयेत् ।
यदश्रुमापातयेत्प्रजां विच्छिन्द्यात् ।
प्रदक्षिणमावृत्त्यैतच्चैतच्चानवेक्षमाणाः प्रत्यायन्ति ।
स स्वर्ग्यो भवति ब्रह्मचारी वेदमधीत्य वेदोक्ताचरितब्रह्मचर्यो
दारानाहृत्य पुत्रानुत्पाद्य ताननुपादिभिर्वितत्येष्ट्वा च
शक्तितो यज्ञैः । तस्य संन्यासो गुरुभिरनुज्ञातस्य बान्धवैश्च ।
सोऽरण्यं परेत्य द्वादशरात्रं पयसाग्निहोत्रं जुहुयात् ।
द्वादशरात्रं पयोभक्षा स्यात् । द्वादशरात्रस्यान्ते
अग्नये वैश्वानराय प्रजापतये च प्राजापत्यं चरुं
वैष्णवं त्रिकपालमग्निं संस्थितानि पूर्वाणि दारुपात्राण्याग्नौ
जुहुयात् । मृण्मयान्यप्सु जुहुयात् । तैजसानि गुरवे दद्यात् ।
मा त्वं मामपहाय परागाः । नाहं त्वामपहाय परागामिति ।
गार्हपत्यदक्षिणाग्न्याहवनीयेष्वरणिदेशाद्भस्ममुष्टिं
पिबेदित्येके । सशिखान्केशान्निष्कृत्य विसृज्य यज्ञोपवीतं
भूःस्वाहेत्यप्सु जुहुयात् । अत ऊर्ध्वमनशनमपां प्रवेश-
मग्निप्रवेशं वीराध्वानं महाप्रस्थानं वृद्धाश्रमं वा
गच्छेत् । पयसा यं प्राश्नीयात्सोऽस्य सायंहोमः । यत्प्रातः
सोऽयं प्रातः । यद्दर्शे तद्दर्शनम् । यत्पौर्णमास्ये तत्पौर्णमास्यम् ।
यद्वसन्ते केशश्मश्रुलोमनखानि वापयेत्सोऽस्याग्निष्टोमः ।
संन्यस्याग्निं न पुनरावर्तयेन्मृत्युर्जयमावहमित्यध्यात्म-
मन्त्रान्पठेत् । स्वस्ति सर्वजीवेभ्य इत्युक्त्वात्मानमनन्यं ध्यायन् तदूर्ध्वबाहुर्विमुक्तमार्गो भवेत् ।
अनिकेतश्चरेत् । भिक्षाशी यत्किंचिन्नाद्यात् । लवैकं न धावयेज्जन्तुसंरक्षणार्थं वर्षवर्जमिति । तदपि श्लोका भवन्ति ।
कुण्डिकां चमसं शिक्यं त्रिविष्टमुपानहौ ।
शीतोपघातिनीं कन्थां कौपीनाच्छादनं तथा ॥ १॥
Transliteration
hariḥ oṃ || devā ha vai bhagavantamabruvannadhīhi bhagavanbrahmavidyām |
sa prajāpatirabravītsaśikhānkeśānniṣkṛtya visṛjya yajñopavītaṃ
niṣkṛtya putraṃ dṛṣṭvā tvaṃ brahmā tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkāra-
stvamoṅkārastvaṃ svāhā tvaṃ svadhā tvaṃ dhātā tvaṃ vidhātā tvaṃ
pratiṣṭhā'sīti vadet | atha putro vadatyahaṃ brahmāhaṃ yajño'haṃ
vaṣaṭkāro'hamoṃkāro'haṃ svāhāhaṃ svadhāhaṃ dhātāhaṃ
vidhātāhaṃ tvaṣṭāhaṃ pratiṣṭhāsmīti |
tānyetānyanuvrajannāśrumāpātayet |
yadaśrumāpātayetprajāṃ vicchindyāt |
pradakṣiṇamāvṛttyaitaccaitaccānavekṣamāṇāḥ pratyāyanti |
sa svargyo bhavati brahmacārī vedamadhītya vedoktācaritabrahmacaryo
dārānāhṛtya putrānutpādya tānanupādibhirvitatyeṣṭvā ca
śaktito yajñaiḥ | tasya saṃnyāso gurubhiranujñātasya bāndhavaiśca |
so'raṇyaṃ paretya dvādaśarātraṃ payasāgnihotraṃ juhuyāt |
dvādaśarātraṃ payobhakṣā syāt | dvādaśarātrasyānte
agnaye vaiśvānarāya prajāpataye ca prājāpatyaṃ caruṃ
vaiṣṇavaṃ trikapālamagniṃ saṃsthitāni pūrvāṇi dārupātrāṇyāgnau
juhuyāt | mṛṇmayānyapsu juhuyāt | taijasāni gurave dadyāt |
mā tvaṃ māmapahāya parāgāḥ | nāhaṃ tvāmapahāya parāgāmiti |
gārhapatyadakṣiṇāgnyāhavanīyeṣvaraṇideśādbhasmamuṣṭiṃ
pibedityeke | saśikhānkeśānniṣkṛtya visṛjya yajñopavītaṃ
bhūḥsvāhetyapsu juhuyāt | ata ūrdhvamanaśanamapāṃ praveśa-
magnipraveśaṃ vīrādhvānaṃ mahāprasthānaṃ vṛddhāśramaṃ vā
gacchet | payasā yaṃ prāśnīyātso'sya sāyaṃhomaḥ | yatprātaḥ
so'yaṃ prātaḥ | yaddarśe taddarśanam | yatpaurṇamāsye tatpaurṇamāsyam |
yadvasante keśaśmaśrulomanakhāni vāpayetso'syāgniṣṭomaḥ |
saṃnyasyāgniṃ na punarāvartayenmṛtyurjayamāvahamityadhyātma-
mantrānpaṭhet | svasti sarvajīvebhya ityuktvātmānamananyaṃ dhyāyan tadūrdhvabāhurvimuktamārgo bhavet |