Passage 3.1

याज्ञवल्क्यो महामुनिर्मण्डलपुरुषं पप्रच्छ

स्वामिन्नमनस्कलक्षणमुक्तमपि विस्मृतं

पुनस्तल्लक्षणं ब्रूहीति । तथेति मण्डलपुरुषोऽब्रवीत् ।

इदममनस्कमतिरहस्यम् । यज्ज्ञानेन कृतार्थो

भवति तन्नित्यं शांभवीमुद्रान्वितम् । परमात्मदृष्ट्या

तत्प्रत्ययलक्ष्याणि दृष्ट्वा तदनु सर्वेशमप्रमेयमजं

शिवं परमाकाशं निरालम्बमद्वयं ब्रह्मविष्णुरुद्रादीना-

मेकलक्ष्यं सर्वकारणं परंब्रह्मात्मन्येव पश्यमानो

गुहाविहरणमेव निश्चयेन ज्ञात्वा भावाभावादिद्वन्द्वातीतः

संविदितमनोन्मन्यनुभवस्तदनन्तरमखिलेन्द्रियक्षयवशादमनस्क-

सुखब्रह्मानन्दसमुद्रे मनःप्रवाहयोगरूपनिवातस्थितदीपवदचलं

परंब्रह्म प्राप्नोति । ततः शुष्कवृक्षवन्मूर्च्छानिद्रामय-

निःश्वासोच्छ्वासाभावान्नष्टद्वन्द्वः सदाचञ्चलगात्रः

परमशान्तिं स्वीकृत्य मनः प्रचारशून्यं परमात्मनि लीनं भवति ।

पयस्रावानन्तरं धेनुस्तनक्षीरमिव सर्वेन्द्रियवर्गे परिनष्टे

मनोनाशं भवति तदेवामनस्कम् । तदनु नित्यशुद्धः

परमात्माहमेवेति तत्त्वमसीत्युपदेशेन त्वमेवाहमहमेव

त्वमिति तारकयोगमार्गेणाखण्डानन्दपूर्णः कृतार्थो भवति ॥ १॥

yājñavalkyo mahāmunirmaṇḍalapuruṣaṃ papraccha svāminnamanaskalakṣaṇamuktamapi vismṛtaṃ punastallakṣaṇaṃ brūhīti | tatheti maṇḍalapuruṣo'bravīt | idamamanaskamatirahasyam | yajjñānena kṛtārtho bhavati tannityaṃ śāṃbhavīmudrānvitam | paramātmadṛṣṭyā tatpratyayalakṣyāṇi dṛṣṭvā tadanu sarveśamaprameyamajaṃ śivaṃ paramākāśaṃ nirālambamadvayaṃ brahmaviṣṇurudrādīnāmekalakṣyaṃ sarvakāraṇaṃ paraṃbrahmātmanyeva paśyamāno guhāviharaṇameva niścayena jñātvā bhāvābhāvādidvandvātītaḥ saṃviditamanonmanyanubhavastadanantaramakhilendriyakṣayavaśādamanaskasukhabrahmānandasamudre manaḥpravāhayogarūpanivātasthitadīpavadacalaṃ paraṃbrahma prāpnoti | tataḥ śuṣkavṛkṣavanmūrcchānidrāmayaniḥśvāsocchvāsābhāvānnaṣṭadvandvaḥ sadācañcalagātraḥ paramaśāntiṃ svīkṛtya manaḥ pracāraśūnyaṃ paramātmani līnaṃ bhavati | payasrāvānantaraṃ dhenustanakṣīramiva sarvendriyavarge parinaṣṭe manonāśaṃ bhavati tadevāmanaskam | tadanu nityaśuddhaḥ paramātmāhameveti tattvamasītyupadeśena tvamevāhamahameva tvamiti tārakayogamārgeṇākhaṇḍānandapūrṇaḥ kṛtārtho bhavati || 1||