Passage 1.60

छेदनचालनदाहैः फलां परां जिह्वां कृत्वा दृष्टिं भ्रूमध्ये स्थाप्य कपालकुहरे जिह्वा विपरीतगा यदा भवति तदा खेचरी मुद्रा जायते । जिह्वा चित्तं च खे चरति तेनोर्ध्वजिह्वः पुमानमृतो भवति । वामपादमूलेन योनिं सम्पीड्य दक्षिणपादं प्रसार्य तं कराभ्यां धृत्वा नासाभ्यां वायुमापूर्य कण्ठबन्धं समारोप्योर्ध्वतो वायुं धारयेत् । तेन सर्वक्लेशहानिः । ततः पीयूषमिव विषं जीर्यते । क्षयगुल्मगुदावर्तजीर्णत्वगादिदोषा नश्यन्ति । एष प्राणजयोपायः सर्वमृत्यूपघातकः । वामपादपार्ष्णिं योनिस्थाने नियोज्य दक्षिणचरणं वामोरूपरि संस्थाप्य वायुमापूर्य हृदये चुबुकं निधाय योनिमाकुञ्च्य मनोमध्ये यथाशक्ति धारयित्वा स्वात्मानं भावयेत् । तेनापरोक्षसिद्धिः ।

बाह्यात्प्राणं समाकृष्य पूरयित्वोदरे स्थितम् ।

नाभिमध्ये च नासाग्रे पदाङ्गुष्ठे च यत्नतः ॥ ४३॥

chedanacālanadāhaiḥ phalāṃ parāṃ jihvāṃ kṛtvā dṛṣṭiṃ bhrūmadhye sthāpya kapālakuhare jihvā viparītagā yadā bhavati tadā khecarī mudrā jāyate | jihvā cittaṃ ca khe carati tenordhvajihvaḥ pumānamṛto bhavati | vāmapādamūlena yoniṃ sampīḍya dakṣiṇapādaṃ prasārya taṃ karābhyāṃ dhṛtvā nāsābhyāṃ vāyumāpūrya kaṇṭhabandhaṃ samāropyordhvato vāyuṃ dhārayet | tena sarvakleśahāniḥ | tataḥ pīyūṣamiva viṣaṃ jīryate | kṣayagulmagudāvartajīrṇatvagādidoṣā naśyanti | eṣa prāṇajayopāyaḥ sarvamṛtyūpaghātakaḥ | vāmapādapārṣṇiṃ yonisthāne niyojya dakṣiṇacaraṇaṃ vāmorūpari saṃsthāpya vāyumāpūrya hṛdaye cubukaṃ nidhāya yonimākuñcya manomadhye yathāśakti dhārayitvā svātmānaṃ bhāvayet | tenāparokṣasiddhiḥ | bāhyātprāṇaṃ samākṛṣya pūrayitvodare sthitam | nābhimadhye ca nāsāgre padāṅguṣṭhe ca yatnataḥ || 43||