Passage 1

ॐ अथातः पृथिव्यादिमहाभूतानां समवायं शरीरम् ।

यत्कठिनं सा पृथिवी यद्द्रवं तदापो यदुष्णं तत्तेजो यत्संचरति

स वायुर्यत्सुषिअरं तदाकाशम्

श्रोत्रादीनि ज्ञानेन्द्रियाणि । श्रोत्रमाकाशे वायौ त्वगग्नौ चक्षुरप्सु

जिह्वा पृथिव्यां घ्राणमिति ।

एवमिन्द्रियाणां यथाक्रमेण शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाश्चैते

विषयाः पृथिव्यादिमहाभूतेषु क्रमेणोत्पन्नाः ।

वाक्पाणिपादपायूपस्थाख्यानि कर्मेन्द्रियाणि ।

तेषां क्रमेण वचनादानगमनविसर्गानन्दश्चैते विषयाः

पृथिव्यादिमहाभूतेषु क्रमेणोत्पनाः ।

मनोबुद्धिरहङ्कारश्चित्तमत्यन्तःकरणचतुष्टयम् ।

तेषां क्रमेण सङ्कल्पविकल्पाध्यवसायाभिमानावधारणास्वरूपश्चैते

विषयाः ।

मनःस्थानं गलान्तं बुद्धेर्वदनमहङ्कारस्य हृदयं चित्तस्य नाभिरिति ।

अस्थिचर्मनाडीरोममांसाश्चेति पृथिव्यंशाः ।

मूत्रश्लेष्मरक्तशुक्रस्वेदा अबंशाः ।

क्षुत्तृष्णालस्यमोहमैथुनान्यग्नेः ।

प्रचारणविलेखनस्थूलाक्ष्युन्मेषनिमेषादि वायोः ।

कामक्रोधलोभमोहभयान्याकाशस्य ।

शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः पृथिवीगुणाः ।

शब्दस्पर्शरूपरसाश्चापां गुणाः ।

शब्दस्पर्शरूपाण्यग्निगुणाः ।

शब्दस्पर्षाविति वायुगुणौ ।

शब्द एक आकाशस्य ।

सात्त्विकराजसतामसलक्षणानि त्रयो गुणाः ॥

oṃ athātaḥ pṛthivyādimahābhūtānāṃ samavāyaṃ śarīram | yatkaṭhinaṃ sā pṛthivī yaddravaṃ tadāpo yaduṣṇaṃ tattejo yatsaṃcarati sa vāyuryatsuṣiraṃ tadākāśam śrotrādīni jñānendriyāṇi | śrotramākāśe vāyau tvagagnau cakṣurapsu jihvā pṛthivyāṃ ghrāṇamiti | evamindriyāṇāṃ yathākrameṇa śabdasparśarūparasagandhāścaite viṣayāḥ pṛthivyādimahābhūteṣu krameṇotpannāḥ | vākpāṇipādapāyūpasthākhyāni karmendriyāṇi | teṣāṃ krameṇa vacanādānagamanavisargānandaścaite viṣayāḥ pṛthivyādimahābhūteṣu krameṇotpanāḥ | manobuddhirahaṅkāraścittamityantaḥkaraṇacatuṣṭayam | teṣāṃ krameṇa saṅkalpavikalpādhyavasāyābhimānāvadhāraṇāsvarūpaścaite viṣayāḥ | manaḥsthānaṃ galāntaṃ buddhervadanamahaṅkārasya hṛdayaṃ cittasya nābhiriti | asthicarmanāḍīromamāṃsāśceti pṛthivyaṃśāḥ | mūtraśleṣmaraktaśukrasvedā abaṃśāḥ | kṣuttṛṣṇālasyamohamaithunānyagneḥ | pracāraṇavilekhanasthūlādyunmeṣanimeṣādi vāyoḥ | kāmakrodhalobhamohabhayānyākāśasya | śabdasparśarūparasagandhāḥ pṛthivīguṇāḥ | śabdasparśarūparasāścāpāṃ guṇāḥ | śabdasparśarūpāṇyagniguṇāḥ | śabdasparśāviti vāyuguṇau | śabda eka ākāśasya | sāttvikarājasatāmasalakṣaṇāni trayo guṇāḥ ||