Chapter conclusion

मुमुक्षवः पुरुषाः साधनचतुष्टयसंपन्नाः

श्रद्धावन्तः सुकुलभवं श्रोत्रियं शास्त्रवात्सल्य

गुणवन्तमकुटिलं सर्वभूतहितेरतं दयासमुद्रं सद्गुरुं

विधिवदुपसंगम्योपहारपाणयोऽष्टोत्तरशतोपनिषदं

विधिवदधीत्य श्रवणमनननिदिध्यासनानि नैरन्तर्येण कृत्वा

प्रारब्धक्षयाद्देहत्रयभंगं प्राप्योपाधिविनिर्मुक्त

घटाकाशवत्परिपूर्णता विदेहमुक्तिः । सैव कैवल्यमुक्तिरिति ।

अत एव ब्रह्मलोकस्था अपि ब्रह्ममुखाद्वेदान्तश्रवणादि कृत्वा

तेन सह कैवल्यं लभन्ते । अतः सर्वेषां कैवल्यमुक्तिर्ज्ञानमात्रेणोक्ता ।

न कर्मसांख्ययोगोपासनादिभिरित्युपनिषत् ॥

mumukṣavaḥ puruṣāḥ sādhanacatuṣṭayasaṃpannāḥ

śraddhāvantaḥ sukulabhavaṃ śrotriyaṃ śāstravātsalya

guṇavantamakuṭilaṃ sarvabhūtahiterataṃ dayāsamudraṃ sadguruṃ

vidhivadupasaṃgamyopahārapāṇayo'ṣṭottaraśatopaniṣadaṃ

vidhivadadhītya śravaṇamanananididhyāsanāni nairantaryeṇa kṛtvā

prārabdhakṣayāddehatrayabhaṃgaṃ prāpyopādhivinirmukta

ghaṭākāśavatparipūrṇatā videhamuktiḥ | saiva kaivalyamuktiriti |

ata eva brahmalokasthā api brahmamukhādvedāntaśravaṇādi kṛtvā

tena saha kaivalyaṃ labhante | ataḥ sarveṣāṃ kaivalyamuktirjñānamātreṇoktā |

na karmasāṃkhyayogopāsanādibhirityupaniṣat ||